Koncertni ciklus „Kompozitorke iz sjenke” koji u kontinuitetu afirmiše djela domaćih i međunarodnih autorki, ove godine je posvećen poznatoj francuskoj kompozitorki i pijanistkinji romantičnog perioda Luiz Farank.
Na programu dvanaestog izdanja ciklusa, koji će se održati u petak, 6.marta, u velikoj sali KIC-a „Budo Tomović” u 20 sati, su dva klavirska kvinteta (br. 1 op. 30 i br. 2 op. 31), koje će izvesti pijanistkinja Vladana Perović, violinistkinja Marija Đuranović, violista Uroš Lapčević, violončelistkinja Ana Zakrajšek i kontrabasista Zoran Zakrajšek.
Rođena u porodici sa bogatom umjetničkom tradicijom, Luiz Farank (Louise Farrenc, 1804-1875) postala je ostvarena pijanistkinja (učeći kod Ignaca Mošelesa i Johana Nepomuka Humela) i rijetka žena u muškom društvu muzičkog Pariza 19. vijeka, jedna od prvih uspješnih kompozitorki u Francuskoj. Prije nje, Klara Šuman bila je jedina žena hvaljena zbog svojih kompozicija i pijanističkih nastupa. U to vrijeme smatralo se da je zarađivanje novca od muzike isključivo muško zanimanje. Uprkos predrasudama tog doba, Farank je postigla gotovo nemoguće – objavljivanje svoje muzike, pohvale Roberta Šumana i zvanje profesorke klavira na Pariskom konzervatorijumu. Njena karijera na konzervatorijumu bila je revolucionarna, jer je bila jedina žena na takvoj poziciji u 19. vijeku, a izborila se i za jednaku platu kao njene muške kolege, nakon velikog uspjeha njene Treće simfonije. Pored klavirskih kompozicija, u njenom stvaralačkom opusu se izdvajaju djela za kamerne ansamble i orkestar. Njena djela su postepeno nestajala sa repertoara muzičkih kuća, ali su ponovo počela da se izvode tek krajem 20. vijeka.
Među brojnim djelima kamerne muzike su i dva značajna klavirska kvinteta koji se izdvajaju po svojoj specifičnoj instrumentaciji i visokom nivou virtuoznosti. Oba djela su pisana za nesvakidašnju postavu: klavir, violinu, violu, violončelo i kontrabas. Ova kombinacija instrumenata je ista kao u Šubertovom čuvenom kvintetu „Pastrmka”. U oba klavirska kvinteta, pisana tokom 1839. i 1940. godine, klavir je dominantan i virtuozan, ali gudači imaju ravnopravnu ulogu u tematskom razvoju djela.
Čvrsto ukorijenjena u klasičnoj tradiciji Šuberta, Šumana i Mendelsona, oba kvinteta su očaravajuća, briljantno napisana djela, puna instrumentalne virtuoznosti i melodične inventivnosti.
Više o članovima klavirskog kvinteta
Pijanistkinja Vladana Perović je diplomirala i magistrirala na Konzervatorijumu „Santa Cecilia” u Rimu u klasi prof. Rikarda Marinija. Trenutno je na specijalističkim studijama za izvođaštvo na Univerzitetu za muziku u Bresci (Italija) u klasi profesora Andreasa Frolika. Usavršavala se pod mentorstvom pijaniste Aleksandra Serdara (2007-2012), a uporedo sa studijama školovala se i kod profesora Daniela Rivere, Konstantina Boginoa i Rubena Dalibaltajana (2018/2019). Učestvovala je na brojnim seminarima i radila sa priznatim pijanistima i pedagozima.
Osvojila je veliki broj prvih i specijalnih nagrada na domaćim i internacionalnim takmičenjima. Finalistkinja je nekoliko međunarodnih takmičenja: 6. ASEAN International Chopin Piano Competition u Kuala Lumpuru i dobitnica III nagrade (Malezija, 2015), Malta International Piano Competition i dobitnica specijalne nagrade (2016) i pijanistkičkog takmičenja u Rimu, gdje je osvojila III i specijalnu nagradu „Sergio Perticaroli’’, koju dodjeljuje asocijacija „Agimus”. Kao laureat takmičenja „Anemos“ u Rimu 2009. godine, nagrađena je srebrnom medaljom Predsjednika Republike Italije. Kao jedan od pobjednika velikog internacionalnog takmičenja „IBLA Grand Prize“ u Raguzi (Sicilija), učestvovala je na koncertu pobjednika u Karnegi holu u Njujorku (2008). Kao solistkinja i kamerna muzičarka imala je veliki broj koncerata u Crnoj Gori, Makedoniji, Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini, Sloveniji, Italiji, Španiji, Portugalu, Njemačkoj, Rusiji, a nastupala je i na brojnim festivalima u zemlji („A Tempo”, „Kotor Art”, „Dani muzike”, „Espressivo”, „Grad Teatar Budva”, „Festival gudača Perast”, „Ljetnji kamp za kamernu muziku”) i inostranstvu. Kao solistkinja nastupala je sa Crnogorskim simfonijskim orkestrom, Simfonijskim orkestrom mladih iz Beograda, Simfonijskim orkestrom grada Kjođa (Italija), Simfonijskim orkestrom mladih iz Rima i Simfonijskim orkestrom Muzičke akademije sa Cetinja.
U okviru godišnjeg programa KIC-a „Kompozitorke iz sjenke” nastupala je više puta kao solistkinja i u različitim kamernim sastavima.
Violinstkinja Marija Đuranović završila je Školu za muzičke talente u Ćupriji, u klasi prof. Vladislava Bobića i diplomirala na Muzičkoj akademiji Univerziteta Crne Gore u klasi prof. Romana Simovića. Magistarske studije završila je u klasi prof. Vujadina Krivokapića. Kao studentkinja je učestvovala na brojnim seminarima i koncertima, među kojima je, kao dobitnica specijalnih nagrada, nastupala na završnim koncertima na Kolarcu, muzičkim festivalima BEMUS i „Young European Strings”. Od 2008. godine je stalna članica Crnogorskog simfonijskog orkestra, trenutno na poziciji koncertmajstora.
Tokom školovanja je osvajala vrijedne nagrade na domaćim i međunarodnim takmičenjima. Ostvarila je brojne nastupe u zemlji i inostranstvu. Bilježi veliki broj koncerata kao solistkinja, u kamernim formacijama i u orkestrima u Grčkoj, Rusiji, Italiji, Njemačkoj, kao i u Crnoj Gori i Srbiji, među kojima su i koncerti u sali Kolarčevog narodnog univerziteta, novosadskoj Sinagogi, Sava Centru, Galeriji SANU, Narodnom pozorištu u Beogradu, Crnogorskom narodnom pozorištu, Zetskom domu na Cetinju i dr. Za postignute rezultate i uspjehe dobila je Oktobarsku nagradu grada Leskovca (1999). Bila je članica kamernog orkestra „Amoroso”, sa kojim je nastupila kao solistkinja u Leskovcu na Međunarodnom festivalu LEDAMUS, i u više gradova u Srbiji, Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini. Članica je kamernih ansambala, gudačkog kvarteta Crnogorskog simfonijskog orkestra i gudačkog kvarteta „Cattaro”.
Violista Uroš Lapčević je diplomirao na Muzičkoj akademiji Univerziteta Crne Gore u klasama prof. Petra Ivanovića i Pante Veličkovića. Akademske master studije je završio u klasi prof. Tomislava Miloševića na Fakultetu umetnosti Univerziteta u Prištini – Zvečan. Tokom školovanja je bio dobitnik prvih nagrada na Republičkom i Saveznom takmičenju SR Jugoslavije. Kao aktivan učesnik se usavršavao na mnogim majstorskim kursevima od kojih izdvaja saradnju s profesorom Peterom Langartneromiz Austrije.
U periodu od 2011. do 2012. godine, bio je angažovan kao asistent u nastavi na katedri za violu Muzičke akademije UCG. Ostvario je umjetničku saradnju sa beogradskim simfonijskim orkestrima „Stanislav Binički” i RTS, Međunarodnim omladinskim orkestrom Jugoistočne Evrope, kao i sa mnogim stranim i domaćim kamernim ansamblima, od kojih se ističe rad u gudačkom kvartetu „Quartteto Montenegro”. Od 2014. godine je vođa viola Orkestra „Operosa” na Festivalu klasične muzike i opere u Herceg Novom. Kao solista je premijerno izveo Koncertnu rapsodiju za violu i orkestar Bohuslava Martinua sa Crnogorskim simfonijskim orkestrom u Crnogorskom narodnom pozorištu u Podgorici, kao i Bahov Brandenburški koncert br. 6 s eminentnim violistom Mišom Berkutom. Od osnivanja Crnogorskog simfonijskog orkestra 2007. godine, zaposlen je na mjestu vođe grupe viola.
Violončelistkinja Ana Zakrajšek je diplomirala i magistrirala na Fakultetu muzičke umjetnosti u Beogradu u klasi Dragana Đorđevića. Pohađala je kurseve kod eminentnih profesora kao što su: Ksenija Janković, David Grigorian, Stanislav Apolin, Stefan Popov, Ištvan Varga, Valentin Erben, Aleksander Rudin i dr. Kao orkestarska muzičarka učestvovala je na festivalima „Čelo fest” u Beogradu, „KotorArt”, u okviru Orkestra mladih muzičara (Cei-Youth) u Trstu, Međunarodnog orkestra ljetnje škole na Hvaru, Međunarodnog orkestra u Ljubljani i orkestra Festivala gudača u Kotoru.
Aktivno izvodi kamernu muziku u različitim sastavima. U periodu od 2015. do 2019. godine, bila je članica gudačkog kvarteta „Volmond” i tada se usavršavala kod eminentnih umjetnika kao što su Boris Brezovac, Aleksandar Latković, Arkadij Vinokurov, Mihael Bereznjicki i Jorg Vinkler. Kao stipendistkinja festivala „Dani muzike Zajst” (Holandija) imala je priliku da sarađuje sa gudačkim kvartetima „Emerson” i „Kiroga”, Valentinom Erbenom (kvartet „Alban Berg”) i Aleksandrom Pavlovskim (kvartet „Jerusalim”), te da sa kvartetom održi tri koncerta u Holandiji. Među zapaženim nastupima, izdvajaju se koncerti u Kolarčevoj zadužbini u Beogradu, nastupi u okviru Ljetnjeg kampa za kamernu muziku na Ivanovim koritima, Ministarstvu kulture na Cetinju, kao i koncert iz ciklusa „Kompozitorke iz sjenke” u KIC-u „Budo Tomović”, gdje je takođe nastupala sa gudačkim kvartetom „Doclea”. Od 2019. godine sarađuje sa kamernim ansamblom profesora Muzičke akademije sa Cetinja. Članica je Crnogorskog simfonijskog orkestra od 2012. godine. Kao predstavnica Muzičkog centra Crne Gore boravila je u Belgiji (Fondacija Jehudi Menjuhin) i bila ambasadorka međunarodnog EU projekta za 2018. godinu. Djeluje i u okviru NVO Boka Kotorska (Bocche di Cattaro) kao selektorka muzičkog programa Festivala gudača u Perastu.
Kontrabasista Zoran Zakrajšek potiče iz ugledne muzičke porodice. Diplomirao je i magistrirao na Muzičkoj akademiji Univerziteta Crne Gore u klasi prof. Pavela Aksamita. Usavršavao se u Holandiji u klasi prof. Carol Harte. Polaznik je majstorskih kurseva kod pedagoga svjetskog renomea (Klaus Trumpf, Miloslav Gajdoš, Dankan Mektijer, Zoran Marković, Paul Erhard, Ovidiu Badila i drugi). Pobjednik je i laureat brojnih nagrada na državnim i internacionalnim takmičenjima. Od osnivanja Crnogorskog simfonijskog orkestra 2007. godine, angažovan je kao vođa grupe, solo kontrabasista. Učestvovao je u brojnim premijernim postavkama opera i simfonijskih djela u Crnoj Gori među kojim su: prva crnogorska opera „Balkanska Carica” Dionizija de Sarno San Đorđo, opere „Dido and Aeneas” Henrija Persla, „La Boheme” Đakoma Pučinija, simfonije Gustava Malera (br. 1), Antona Bruknera (br. 7), Dmitrija Šostakoviča (br. 7), „Metamorfoze” Riharda Štrausa, kao i premijernim izvođenjima savremenih crnogorskih kompozitora. Tokom svoje karijere, nastupao je pod vođstvom uglednih dirigenata Ronalda Zolmana, Srboljuba Dinića, Miroslava Homena, Muhaia Tanga, Bojana Suđića, Darinke Matić-Marović, Grigorija Kraska i dr. Sa svojim matičnim orkestrom nastupao je i kao solista. Aktivan je kamerni muzičar u okviru brojnih muzičkih saradnji sa kolegama poput Bojana Martinovića, Romana Simovića, Igora Perazića, Miše Berkuta, Vujadina Krivokapića, Petra Garića, Miloša Karadaglića, i dr. Jedan je od osnivača klavirskog kvinteta „Parestum”, kamernog ansambla „Reverance” i gudačkog kvinteta Crnogorskog simfonijskog orkestra. Kao predstavnik Crne Gore bio je član „No Borders Orchestra” sa kojim je snimio CD za ugledne izdavačke kuće „Universal music Austria” i „Deutsche Grammophon” (2013). Nastupao je na festivalima „Grad Teatar”, „Kotor Art”, „A tempo”, „Espressivo”, „MIT”, „Sarajevska Zima”, „Nikšić Guitar Festival“, „Mediterranean notes”, „Radial System“Berlin, „Glinka“ San Peterburg, i dr. Ostvario je uspješnu saradnju sa Festivalom gudača u Perastu, gdje djeluje kao predavač i koncertni izvođač. Angažovan je kao predavač na Muzičkoj Akademiji UCG.
Ulaz je slobodan.
KIC „Budo Tomović”
